Elektrofizyolojik çalışma nedir?
Elektrofizyolojik çalışma veya EPS, kalbin elektrik sistemini içeriden inceleyen invaziv bir testtir. Genellikle kasıktaki toplardamardan ince kateterler kalbe ilerletilir. Kalp içinden elektrik kayıtları alınır ve kontrollü uyarılarla ritim bozukluğunun kaynağı araştırılır.
Hangi hastalıkların tanısında kullanılır?
Tekrarlayan çarpıntı, belgelenmemiş hızlı ritim, supraventriküler taşikardi, atriyal flutter, bazı ventriküler taşikardiler ve açıklanamayan bayılmalarda kullanılabilir. EKG’de şüpheli iletim bozukluğunun yerini ve ani ölüm riskini değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Test sırasında ritim bozukluğu saptanırsa, önceden planlanmış ve onam alınmışsa aynı seansta kateter ablasyonu ile tedavi yapılabilir. EPS ile ablasyon aynı şey değildir; yalnızca tanısal çalışma da yapılabilir.
Hazırlık ve açlık gerekir mi?
Genellikle 6–8 saat açlık istenir; merkezin yazılı talimatı esas alınır. Ritim bozukluğunu ortaya çıkarabilmek için bazı antiaritmik ilaçlar, beta blokerler veya diğer ilaçlar önceden kesilebilir. Kan sulandırıcıların devamı veya kesilmesi ritme ve plana göre değişir; hiçbir ilacı kendiniz değiştirmeyin.
Gebelik ihtimali, kontrast veya ilaç alerjisi, böbrek hastalığı, kanama öyküsü ve tüm ilaçlar bildirilmelidir. Kasık bölgesi hazırlığı merkezde yapılabilir.
İşlem nasıl yapılır ve ne kadar sürer?
Damar yolu açılır, EKG ve tansiyon takibi yapılır. Lokal anesteziyle kasık uyuşturulur; hafif sedasyon verilebilir. Kateterler röntgen, üç boyutlu haritalama veya her ikisiyle kalbe ilerletilir. Kalp farklı hızlarda uyarılarak ritim başlatılmaya çalışılabilir.
Tanısal çalışma yaklaşık 1–2 saat sürebilir; ablasyon eklenirse daha uzun sürer. Süre ritmin karmaşıklığına göre değişir.
İşlem zor veya ağrılı mıdır?
Lokal anestezi iğnesi ve kasıkta basınç hissi olabilir. Kateterlerin kalp içinde ilerlemesi çoğunlukla hissedilmez. Ritim başlatıldığında alışık olduğunuz çarpıntı, baş dönmesi veya göğüs rahatsızlığı oluşabilir; ekip ritmi sonlandırmak için hazırdır.
Radyasyon ve kontrast var mı?
Birçok işlemde floroskopi adı verilen düşük doz röntgen kullanılır; modern üç boyutlu sistemler dozu azaltabilir ve bazı işlemler çok az radyasyonla yapılabilir. Kontrast her tanısal EPS’de gerekli değildir; ek işlemlere göre kullanılabilir.
Riskleri ve komplikasyonları nelerdir?
Kasıkta morarma, ağrı veya küçük kanama en sık sorunlardır. Daha nadir olarak damar hasarı, büyük hematom, enfeksiyon, pıhtı, kalp duvarında delinme ve tamponad, inme, kalp krizi, kalıcı ritim bozukluğu veya kalp pili ihtiyacı gelişebilir. Ciddi komplikasyonlar nadirdir; kişisel risk yapılacak ablasyonun türüne göre değişir.
İşlem sonrası nelere dikkat edilmeli?
Kateter çıkarıldıktan sonra kanamayı önlemek için kasığa bası uygulanır ve birkaç saat düz yatmanız istenebilir. Aynı gün veya ertesi gün taburculuk mümkündür. Ağır kaldırma ve yoğun egzersizden kısa süre kaçının.
Kasıkta hızla büyüyen şişlik, durmayan kanama, soğuk-soluk bacak, şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı, ateş veya nörolojik belirti olursa acil yardım alın.
Sonuç ne anlama gelir?
Ritmin nereden başladığı, nasıl devam ettiği ve hangi tedavinin uygun olduğu belirlenebilir. Ancak ritim bozukluğu test sırasında başlatılamazsa çalışma normal olabilir; bu durum tüm ritim sorunlarını dışlamaz. Holter, olay kaydedici veya başka takip gerekebilir.
Kaynaklar
American Heart Association – Electrophysiology Studies
UCSF Health – Preparing for an EP Study
Önemli not
İlaç ve kan sulandırıcı planı kişiye özeldir. Yazılı işlem talimatı olmadan hiçbir ilacı kesmeyin veya dozunu değiştirmeyin.
